Wie betaalt de plaatsbeschrijving?

De plaatsbeschrijving wordt volgens de wet "voor gezamenlijke rekening" opgemaakt. Stellen huurder en verhuurder samen één expert aan, dan delen ze de kosten, doorgaans elk de helft. Kiest elke partij een eigen deskundige, dan betaalt elk de zijne. Maken partijen de plaatsbeschrijving zelf op, dan kost ze niets behalve tijd, of vanaf €30 met AI-software.

Wat zegt de wet over de kosten?

Artikel 1730 §1 van het (oud) Burgerlijk Wetboek, overgenomen in de gewestelijke huurregels, bepaalt dat de omstandige plaatsbeschrijving wordt opgesteld "op tegenspraak en voor gezamenlijke rekening". Die kostenverdeling is dwingend recht bij woninghuur: een contractclausule die de volledige kost eenzijdig bij de huurder legt, is daarmee in strijd.

De drie scenario's op een rij

  • Partijen maken de plaatsbeschrijving zelf op. Geen externe kosten. Huurder en verhuurder lopen samen door het pand, documenteren de staat en ondertekenen allebei. Met AI-software gebeurt het schrijfwerk automatisch vanaf €30 per rapport.
  • Partijen stellen samen één expert aan. De kosten worden gedeeld, in de praktijk meestal elk de helft. Reken op enkele honderden euro's in totaal, afhankelijk van de grootte van het pand.
  • Elke partij neemt een eigen deskundige. Dan draagt elke partij de kosten van de eigen expert. Dit komt vooral voor wanneer partijen het vooraf al oneens zijn.

Wat kost een plaatsbeschrijving door een expert?

De tarieven van landmeters-experten en vastgoedexperten variëren met de grootte en het type van het pand. Voor een appartement ligt de totaalprijs doorgaans tussen €200 en €400, voor grotere woningen kan het oplopen tot €500 of meer. Bij een gezamenlijke aanstelling betaal je daarvan als partij dus de helft. Voor de uittredende plaatsbeschrijving betaal je vaak opnieuw.

Het alternatief: zelf opmaken met AI

Steeds meer verhuurders en professionals maken de plaatsbeschrijving zelf op met software. Je fotografeert het pand, de AI schrijft het omstandige rapport per ruimte en jij kijkt het na. De kostprijs ligt met vanaf €30 per rapport een orde van grootte lager dan een expert, en het resultaat is even rechtsgeldig zodra beide partijen het nakijken en ondertekenen. Hoe partijen die kost onderling verdelen, spreken ze vrij af; het uitgangspunt van de wet blijft de gezamenlijke rekening.

En bij de uittredende plaatsbeschrijving?

Voor de vaststelling bij het einde van de huur geldt dezelfde logica: op tegenspraak en voor gezamenlijke rekening. In de praktijk wordt vaak dezelfde werkwijze gekozen als bij intrede, zodat beide documenten vergelijkbaar zijn. Dat vergemakkelijkt de afrekening van eventuele huurschade via de huurwaarborg.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Mag het huurcontract de kosten volledig bij de huurder leggen?

Nee. De wet schrijft een opmaak "voor gezamenlijke rekening" voor en dat is dwingend recht bij woninghuur. Zo'n clausule houdt bij een geschil geen stand.

Moet ik akkoord gaan met de expert die de andere partij voorstelt?

Nee. Een gezamenlijke expert vereist het akkoord van beide partijen. Raken jullie het niet eens, dan kan elke partij een eigen deskundige nemen of kan de vrederechter er een aanstellen.

Wie betaalt de expert die de vrederechter aanstelt?

Ook die kosten zijn in principe voor gezamenlijke rekening, tenzij de rechter er anders over beslist.

Betaal ik ook voor de registratie van de plaatsbeschrijving?

Nee. De registratie van het huurcontract en de plaatsbeschrijving is gratis voor woninghuur.