Is een plaatsbeschrijving gemaakt met AI rechtsgeldig?

Ja. De wet stelt geen eisen aan de manier waarop een plaatsbeschrijving tot stand komt, wel aan het resultaat: ze moet omstandig (gedetailleerd) zijn, op tegenspraak worden opgemaakt, en gedateerd en ondertekend worden door beide partijen. Een plaatsbeschrijving die door AI wordt geschreven en daarna door de partijen wordt nagekeken en ondertekend, voldoet daar net zo goed aan als een handgeschreven of door een expert opgesteld document.

Wat maakt een plaatsbeschrijving rechtsgeldig?

De gewestelijke huurwetgeving (en art. 1730 oud BW waarop ze voortbouwt) stelt vier inhoudelijke voorwaarden:

  • Omstandig: gedetailleerd, ruimte per ruimte. Algemene formules zoals "in goede staat" zijn waardeloos.
  • Op tegenspraak: beide partijen (of hun vertegenwoordigers) zijn betrokken bij de opmaak of keuren het document uitdrukkelijk goed.
  • Gedateerd en ondertekend: door huurder én verhuurder, elk met een exemplaar.
  • Geregistreerd: samen met de huurovereenkomst, gratis via MyRent.

Nergens staat een vereiste over het gereedschap: pen en papier, een Word-sjabloon, een expert of AI-software. De wet is neutraal over de methode; wat telt, is dat het eindresultaat aan de vier voorwaarden voldoet.

Waarom is een AI-plaatsbeschrijving "op tegenspraak" als software ze schrijft?

"Op tegenspraak" gaat over de rol van de partijen, niet over wie de tekst uittypt. Ook bij een expert schrijft één iemand het document; het wordt tegensprekelijk doordat beide partijen bij de vaststelling betrokken zijn en het resultaat goedkeuren en ondertekenen.

Bij een AI-plaatsbeschrijving is dat identiek: de foto's worden ter plaatse genomen (idealiter in aanwezigheid van beide partijen), de AI zet ze om in een gestructureerd rapport, en de mens controleert, corrigeert en finaliseert. Pas na ondertekening door beide partijen is het document definitief. De AI is dus een schrijfhulp; de juridische handeling blijft volledig bij de partijen.

Is een AI-rapport gedetailleerd genoeg om "omstandig" te zijn?

Dat hangt af van de kwaliteit van de input en de software, precies zoals bij een menselijke opsteller. Een goed AI-rapport beschrijft per ruimte de vloeren, muren, plafonds, het schrijnwerk en de aanwezige toestellen, benoemt zichtbare schade en verwijst naar de bijhorende foto's. Doordat elke vaststelling aan een gedateerde foto is gekoppeld, is de bewijswaarde in de praktijk vaak sterker dan bij een beknopt getypt verslag zonder beeldmateriaal.

Let wel: de gebruiker blijft verantwoordelijk voor volledigheid. Fotografeer elke ruimte volledig, ook meterstanden en details, en kijk het gegenereerde rapport na voor je het finaliseert.

Telt een elektronische handtekening?

Ja. Binnen de EU regelt de eIDAS-verordening dat een elektronische handtekening niet geweigerd mag worden als bewijs louter omdat ze elektronisch is. Een gekwalificeerde elektronische handtekening (zoals via eID of itsme) heeft dezelfde juridische waarde als een handgeschreven handtekening. Een plaatsbeschrijving mag dus digitaal ondertekend en digitaal bewaard worden.

AI-plaatsbeschrijving of expert: wat kies je?

Beide zijn rechtsgeldig; het verschil zit in kosten, snelheid en wie het werk doet. Een expert kost al snel enkele honderden euro's per rapport en moet ingepland worden; zelf opmaken met AI-software kost een fractie daarvan en het rapport is er binnen enkele minuten. Bij te verwachten conflicten (bv. een moeizame relatie tussen partijen) kan een onafhankelijke expert nog steeds de beste keuze zijn: die onafhankelijkheid weegt dan zwaarder dan de kostprijs. Voor de overgrote meerderheid van verhuringen is een gedetailleerd, door beide partijen ondertekend AI-rapport ruimschoots voldoende.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Is een plaatsbeschrijving met alleen foto's rechtsgeldig?

Foto's alleen vormen geen omstandige plaatsbeschrijving: er hoort een beschrijvend document bij dat beide partijen ondertekenen. Foto's zijn wel de sterkst mogelijke onderbouwing van dat document.

Moet de huurder aanwezig zijn bij het nemen van de foto's?

Het is de veiligste werkwijze: dan is de tegensprekelijkheid vanzelf gegarandeerd. Lukt dat niet, laat de huurder het afgewerkte rapport dan uitdrukkelijk goedkeuren en ondertekenen vóór of bij de sleuteloverdracht.

Aanvaardt de vrederechter een AI-plaatsbeschrijving?

De rechter beoordeelt of het document omstandig, tegensprekelijk en ondertekend is, niet met welke software het is gemaakt. Een gedetailleerd, ondertekend rapport met gedateerde foto's is sterk bewijs.

Wie is verantwoordelijk als de AI iets over het hoofd ziet?

De partijen zelf: zij controleren en ondertekenen het rapport. Kijk het gegenereerde document daarom altijd na en vul aan waar nodig, net zoals je een verslag van een expert zou nalezen.